Hoe je letters maakt met een 3D-pen voor een verjaardagstaart-topper

Stel je voor: je zet een verjaardagtaart neer, en bovenop prijken prachtige, zelfgemaakt letters. Geen gekocht plastic dingetje, maar echt iets dat jij hebt gemaakt. Met een 3D-pen is dit niet alleen mogelijk, het is ook nog eens ontzettend leuk om te doen.

Je hebt geen ervaring nodig, geen kunstacademie bezocht, en geen duizend euro apparatuur.

Gewoon een pen, wat kunsthars, en een beetje geduld. In dit artikel neem ik je mee door het hele proces: welke pen je het beste kunt kopen, welke materialen je nodig hebt, en hoe je stap voor stap mooie letters maakt die je taart echt een stuk specialer maken.

Wat is een 3D-pen eigenlijk?

Een 3D-pen werkt een beetje zoals een lijmpistool, maar dan voor kunstenaars. Je steekt er een staaf kunsthars in, de pen verwarmt het materiaal, en het sijpelt in vloeibare vorm uit de punt. Zodra het de pen verlaat, koelt het snel af en wordt het weer hard.

Hierdoor kun je letter voor letter 'tekenen' in de ruimte. Het voelt een beetje alsof je in de lucht schrijft, maar dan blijft alles gewoon staan.

De meeste pennen hebben een verstelbare temperatuur. Dat is belangrijk, want niet elke hars smelt op dezelfde temperatuur.

Goedkope pennen hebben vaak maar één stand, terwijl iets duurdere modellen je meer geven. Voor letters op een taart-topper heb je niet de duurste pen nodig, maar een beetje kwaliteit helpt wel om het werk fijner te laten verlopen.

Welke 3D-pen kies je het best?

Er zijn genoeg merken op de markt, maar laten we het hebben over drie die het waard zijn om te overwegen.

De 3Doodler Create+ is een van de bekendste pennen. Die kost rond de 100 tot 120 euro en is erg gebruiksvriendelijk. Hij heeft een stille motor, twee snelheidsstanden, en werkt betrouwbaar.

Als je net begint en een pen wilt die gewoon doet wat hij moet doen, is dit een solide keuze. Iets goedkopter is de Creality 3D Pen.

Die vind je al voor ongeveer 50 tot 70 euro. Hij doet wat minder gladjes aan de finish, maar voor taartletters is dat echt geen probleem.

Bovendien is de hars die je ervoor nodig hebt, vaak goedkoper te krijgen. De Scrib3D Pen zit qua prijs en kwaliteit tussen die twee in. Rond de 80 euro, compact, en met een scherm dat de temperatuur laat zien. Handig als je precies wilt weten wat je doet.

Mijn advies? Begin met een Creality als je wilt uitproberen zonder te veel geld uit te geven. Als je er verder mee wilt gaan, stap dan over op de 3Doodler.

Welke materialen heb je nodig?

Naast de pen zelf heb je natuurlijk kunsthars nodig. Er zijn twee soorten die het meest gebruikt worden: PLA en ABS.

PLA is het makkelijkste om mee te werken. Het smelt op een lagere temperatuur, ruikt nauwelijks, en is harder als het is uitgehard. Dat maakt het ideaal voor letters die stevig moeten blijven staan op je taart. De nadeel?

Het is wat brozer, dus je letters kunnen breken als je ze laat vallen.

ABS is flexibeler en taaier, maar het ruikt wel wat sterker als je het verwerkt. Het smelt op een hogere temperatuur, dus je pen moet dat aankunnen. Voor taarttoppers is PLA over het algemeen de betere keuze.

Koop hars in verschillende kleuren. Een paar basiskleuren als rood, blauw, geel, en wit zijn al genoeg om te beginnen.

Je kunt er later altijd meer bij bestellen als je er mee hooked raakt.

Verder heb je een bakje of mat nodig om op te werken. Een siliconen bakje of een speciale resin-mat werkt het best, want daar kun je de letters gemakkelijk vanaf halen zonder dat ze blijven plakken. Een stuk bakpapier werkt ook in een noodgeval, maar verwacht dat je wat meer moeite hebt met losmaken. Tot slot: een kleine pincet of een spatel.

Daarmee kun je kleine draadjes hars weghalen of kleine foutjes corrigeren. Niet essentieel, maar wel heel handig.

Stap voor stap: zo maak je een letter

Goed, alles ligt klaar. Tijd om te beginnen.

Stap 1: Verwarm de pen

Hieronder leg ik uit hoe je een letter maakt, van begin tot eind. Steek de pen in het stopcontact en wacht tot hij op temperatuur is. Bij de meeste pennen zit er een lampje op dat van rood naar groen gaat als hij klaar is.

Stap 2: Maak een sjabloon

Dat duurt meestal tussen de 1 en 3 minuten. Gebruik PLA-hars? Zet de pen dan op de laagste stand, rond de 160 graden.

Voor ABS heb je ongeveer 210 graden nodig. Dit is een tip die veel mensen overslaan, maar het maakt het leven een stuk makkelijker.

Stap 3: Traceer de omtrek

Print de letter die je wilt maken uit op een stuk papier, of schrijf hem met dikke pen op een stuk karton. Leg dit sjabloon op je werkblad. Je gaat de letter er later overheen 'tekenen' met de pen, zodat hij precies de juiste vorm krijgt. Begin met de buitenkant van de letter.

Houd de pen op een gelijke hoogte boven het papier en beweeg langzaam. Niet te snel, want anders wordt de lijn te dun en breekt hij later af.

Stap 4: Vul de letter op

Niet te langzaam, want dan hoopelt de hars op en krijg je een ongelijke lijn. Het is even voelen, maar na een paar letters heb je de juiste snelheid door. Zodra de omtrek klaar is, kun je de binnenkant vullen.

Je kunt horizontale lijnen trekken, diagonale, of gewoon een raster maken. Hoe meer structuur je aanbrengt, hoe steviger de letter wordt.

Stag 5: Laat het uitharden

Voor een taart-topper hoef je geen massief blok te maken, maar zorg wel dat hij genoeg stevigheid heeft om rechtop te blijven staan. PLA is meestal binnen 1 tot 3 minuten hard genoeg om voorzichtig op te pakken. ABS duurt iets langer, ongeveer 5 minuten.

Raak de letter niet aan terwijl hij nog warm is, want dan vervormt hij.

Stap 6: Maak hem mooi

Even geduld, en dan kun je hem voorzichtig van je werkblad afhalen. Vaak zitten er kleine draadjes hars aan je letter, of zit er een ruwe rand. Knip die er met een klein schaartje of een pincet weg.

Als je letter niet helemaal recht staat, kun je hem kort verwarmen met een haardroger en dan voorzichtig buigen. Niet met de 3D-pen zelf, want dan smelt hij te veel.

Tips voor perfecte letters

Na een paar letters krijg je het onder de knie, maar deze tips helpen je om sneller goede resultaten te halen. Oefen eerst met eenvoudige letters. Begin met een rechte letter als een L of een T.

Die zijn makkelijk te maken en geven je het gevoel van hoe de pen werkt.

Ga pas later over op rondingen en schreefletters. Werk in lagen. Maak eerst een dunne basislaag, laat die even afkoelen, en bouw daarop verder. Zo krijg je meer controle over de vorm en voorkom je dat alles ineen zakt.

Houd de pen recht. Houd de pen zo veel mogelijk loodrecht op je werkblad. Als je schuin werkt, krijg je een scheve letter die moeilijk rechtop blijft staan.

Gebruik een steuntje. Voor letters die los op de taart moeten staan, kun je een klein stukje hres onderaan maken dat als voetje werkt. Dat maakt het steken in de taart een stuk makkelijker. Maak letters in één beweging. Probeer niet steeds op te pakken en weer neer te zetten. Een doorlopende lijn ziet er veel mooier uit en is ook sterker.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

De meeste beginners maken dezelfde fouten. Hierdoor leer jij wat je beter kunt doen.

Te snel werken. Dit is verreweg de grootste fout. Als je te snel beweegt, wordt de lijn dun en breekbaar. Neem de tijd.

Een letter van 5 centimeter hoog duurt makkelijk 2 tot 3 minuten om te maken. Te weinig structuur. Een letter bestaat niet alleen uit de omtrek. Zonder vulling of steun breekt hij bij de minste aanraking.

Zorg altijd voor voldoende binnenkant. Verkeerde temperatuur. Als de hars te koud is, plakt hij niet goed aan de ondergrond. Als hij te heet is, wordt hij vloeibaar en verliest hij zijn vorm. Experimenteer even met de temperatuur voordat je aan je echte letter begint.

Geen sjabloon gebruiken. Vrijhand letters maken is moeilijk, zelfs voor ervaren gebruikers.

Een sjabloon geeft je houvast en zorgt dat alle letters er hetzelfde uitzien.

Van letter naar complete topper

Zodra je een paar letters hebt gemaakt, kun je ze samenvoegen tot een complete topper. Leg ze naast elkaar op je werkblad en bepaal de afstand tussen de letters.

Ongeveer 2 tot 3 millimeter tussenruimte ziet er mooi uit. Je kunt de letters aan elkaar vastmaken door met de pen kleine verbindingen te maken tussen de letters. Of je maakt een dunne basisplaat waar je alle letters op vastzet.

Die basisplaat steek je dan als geheel in de taart. Let op: als je de letters direct in de taart steekt, zorg er dan voor dat de onderkant schoon is en geen losse hrestraadjes heeft.

Je wilt natuurlijk geen kunsthars in je taart hebben. Een alternatief is om de letters op een eetbare basis te zetten, zoals een stuk wafeltje of een rondje van marsepein. Zo zitten ze stevig, en het is allemaal eetbaar.

Onderhoud van je 3D-pen

Een 3D-pen gaat lang mee als je hem goed onderhoudt. Na elk gebruik doe je het volgende.

Laat de pen iets afkoelen, maar niet helemaal. Steek dan een staaf hres in en druk hem erdoorheen.

Zo duw je eventuele resten eruit die in de spuitmond zitten. Wipe de buitenkant schoon met een vochtig doekje. Sla de pen op een droge plek bewaar, bij voorkeur in de originele verpakking of een doosje.

Houd hres altijd in een afgesloten zak of pot, want vocht uit de lucht kan de kwaliteit aantasten. Als de pen niet goed meer werkt, is de kans groot dat er hars in de spuitmond zit. Sommige pennen hebben een schoonmaaknaald bijgekregen. Gebruig die om de opening vrij te maken.

Waarom een 3D-pen een aanwinst is

Een 3D-pen kost tussen de 50 en 120 euro, afhankelijk van het model. Dat is geen peulenschil, maar het is ook geen fortuin.

En wat je er mee kunt doen, gaat verder dan alleen taarttoppers.

Je kunt kleine decoraties maken, kapotte dingen repareren, of gewoon creatief bezig zijn op een regenachtige zondag. Voor verjaardagen is het echt een gamechanger. In plaats van een standaard "Happy Birthday" kaartje te kopen, maak je iets unieks.

Iets dat de jarige echt waardeert, omdat je er tijd en moeite in hebt gestopt. Dus als je op zoek bent naar een creatieve manier om bijvoorbeeld een persoonlijk naambordje te maken, geef een 3D-pen een kans.

Je zult versteld staan van wat je er mee kunt maken. En wie weet, misschien wordt het wel een nieuwe hobby.